Bangphai General Hospital

 

กายภาพบำบัดคืออะไร

 

กายภาพบำบัดคืออะไร
          กายภาพบำบัด (Physical therapy)  เป็นวิชาชีพทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพของประชาชน  ทั้งในแง่ส่งเสริม, ป้องกัน, รักษา และฟื้นฟูสภาพร่างกายและจิตใจ โดยชิวิธีตามหลักวิทยาศาสตร์ และเครื่องมือหรืออุปกรณ์ทางกายภาพบำบัด  เช่น  การออกกำลังกายเพื่อการรักษา, การรักษาด้วยการดัด – ดึง, การใช้เครื่องไฟฟ้า, ความร้อน – ความเย็นในการรักษา  โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ประชาชนมีสุขภาพและมีความสามารถในการทำงานของร่างกายอย่างเต็มที่  ซึ่งปัจจุบันนี้งานกายภาพบำบัดจะแบ่งออกเป็นสายงานต่างๆ ดังนี้
          1. กายภาพบำบัดด้านระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ  เช่น  ผู้ป่วยที่มีปัญหาข้อติดเคลื่อนไหวร่างกายไม่สะดวก, มีการปวดที่มีสาเหตุจากความผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ, การออกกำลังกายที่ไม่เหมาะสมหรือการบาดเจ็บจากการทำงาน, ผู้ป่วยกระดูกหักและหรือได้รับการผ่าตัด รวมถึงผู้ที่มีความพิการจากการสูญเสียอวัยวะ
          2. กายภาพบำบัดด้านระบบประสาท  ได้แก่  ผู้ป่วยที่มีปัญหาในการเคลื่อนไหวหรือผู้ที่มีปัญหาจากการช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวัน ซึ่งมีสาเหตุจากความผิดปกติของระบบประสาท  เช่น  ผู้ป่วยอัมพาต, ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง, ผู้ป่วยเด็กที่มีปัญหาทางการเคลื่อนไหว  เช่น  สมองพิการแต่กำเนิด, ผู้ป่วยพาร์กินสัน รวมถึงผู้ป่วยที่ประสบอุบัติเหตุที่ทำให้สมองหรือไขสันหลังได้รับบาดเจ็บ
          3. กายภาพบำบัดด้านระบบทรวงอก (ปอดและหัวใจ)  ผู้ป่วยที่มีปัญหาในการหายใจหรือการทำงานของหัวใจ  เช่น  ผู้ป่วยโรคปอดที่มีเสมหะคั่งค้างหรือเกิดการติดเชื้อ, ผู้ป่วยโรคหัวใจ รวมถึงผู้ป่วยทั้งก่อนและหลังผ่าตัด
          4. กายภาพบำบัดด้านกีฬา  เช่น  การดูแลรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพนักกีฬาทั้งก่อนและหลังการแข่งขัน
          5. กายภาพบำบัดในชุมชน  เป็นงานกายภาพบำบัดที่เน้นการทำงานในเชิงรุก เพื่อให้การดูแลประชาชนได้อย่างทั่วถึง  ไม่ว่าจะเป็นผู้สูงอายุ หรือผู้พิการที่ด้อยโอกาสไม่สามารถเดินทางมารักษาที่โรงพยาบาลได้ การให้คำแนะนำแก่ประชาชนในงานส่งเสริมการออกกำลังกายในชุมชน
          6. งานกายภาพบำบัดด้านอื่นๆ  เช่น  การออกกำลังกายในสตรีตั้งครรภ์ทั้งก่อนและหลังคลอด, การดูแลผู้ป่วยเบาหวาน

การรักษาทางกายภาพบำบัด
          การดูแลรักษาผู้ป่วยในแต่ละรายนั้นขึ้นอยู่กับปัญหา ซึ่งนักกายภาพบำบัดได้ซักประวัติ ตรวจร่างกาย และวินิจฉัยโรคอย่างถูกต้อง
         

1. Manual therapy
          การรักษาด้วยการใช้มือในการปรับโครงสร้างของข้อต่อกระดูก กล้ามเนื้อ และเส้นประสาทให้อยู่ในสภาวะตำแหน่งที่เหมาะสมกับการรักษาและการใช้งาน ซึ่งต้องอาศัยความรู้เกี่ยวกับกายวิภาคศาสตร์สรีระวิทยา ซึ่งมีเทคนิคหลายเทคนิค  เช่น
                         Medilization  :  เป็นการขยับข้อต่อให้หายจากการติดขัดหรืออาการเจ็บปวด
                         Manipulation  :  เป็นดัด / ขยับข้อต่ออย่างเร็วและแรง แต่อยู่ในช่วงการเคลื่อนไหวสั้นๆ เพื่อให้ข้อต่อขยับเข้าที่ที่ควรจะเป็น
                         Mucle energy  :  เป็นเทคนิคที่ให้ผู้ถูกรักษาเกร็งกล้ามเนื้อเบา เพื่อจัดให้ข้อต่อกลับสู่ตำแหน่งที่ควรจะเป็น
                         Mulligan technique  :  เป็นเทคนิคการขยับเหยื่อข้อต่อ  โดยให้ผู้ถูกรักษาเคลื่อนไหวตามด้วย
                         Strain and counter strain technique or Position release  :  เป็นการจัดท่าเพื่อให้กล้ามเนื้ออยู่ในท่าที่สบาย
                         Massage  :  การนวดกดจุดและผ่อนคลาย
                         Craniosacral therapy  :  เป็นเทคนิคที่ผ่อนคลายลดการตึงของระบบประสาท
                         Lymphatic drainage  :  เป็นเทคนิคเพื่อช่วยลดการไหลเวียนของระบบน้ำเหลือง
                         Fascial release  :  เป็นเทคนิคเพื่อลดการตึงรั้งของผังผืด

2. Exercises
         การออกกำลังกาย  เป็นวิธีการรักษาทางกายภาพบำบัดอย่างหนึ่งที่มีการศึกษา และพัฒนาความรู้ และนำมาใช้ในการเรียนการสอนทางกายภาพบำบัด ซึ่งการออกกำลังกายที่เหมาะสม และถูกต้องกับอาการของผู้รับการรักษาแต่ละคน ซึ่งจะสามารถทำให้อาการเจ็บปวดทุเลาและดีขึ้นได้

3. Modalities
          การใช้เครื่องมือในการรักษา เพื่อกระตุ้นเซลล์ของร่างกาย ส่งเสริมให้อยู่ในสภาวะที่เหมาะสมกับการทำงาน
                          - การใช้คลื่นเสียงในการรักษา (Ultrasound)
                          - การใช้เครื่องดึงหลัง – ดึงคอ (Traction)
                          - การใช้ความร้อน – ความเย็นในการรักษา
                          - การใช้กระแสไฟฟ้าในการรักษา

ภาวะโรคที่สามารถรับการรักษาทางภายภาพบำบัด
1. ผู้ป่วยระบบประสาท
                          - ผู้ป่วยอัมพฤต อัมพาต (Stroke, Brain injury, Cord injury)
                          - ผู้ป่วยพาร์กินสัน (Parkinson’s disease)
                          - ผู้ป่วยเด็กสมองพิการตั้งแต่กำเนิด (Cerebral palsy)

2. ผู้ป่วยระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ
                          - กลุ่มอาการปวดคอ ปวดบ่อ (Neck pain)
                          - กลุ่มอาการปวดชาจากกระดูกคอเลื่อน (C-Spondylosis)
                          - กลุ่มอาการชาจากเส้นประสาทถูกกดทับ (Nerve compression)
                          - กลุ่มอาการจากหมอนรองกระดูกเสื่อม (Spondylosis) / เคลื่อน (Herniated disc)
                          - กลุ่มอาการปวดชาจากกระดูกสันหลังเคลื่อน (Spondyl disthesis)
                          - กลุ่มอาการปวดหัวไหล่ (Shoulder pain), ข้อไหล่ติด (Frozen shoulder)
                          - กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อข้อศอก (Tennis elbow, Gofer’s elbow)
                          - กลุ่มอาการปวดมือ, นิ้วมือ (CTS, Trigger finger)
                          - กลุ่มอาการปวดข้อเข่า (Knee pain, Osteoarthritis)
                          - กลุ่มอาการข้อเท้า, ส้นเท้า (Ankle sprain, Plantar fascialtis)
                          - กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อจากการทำงาน (Muscle sprain)
                          - กลุ่มอาการกล้ามเนื้ออักเสบเรื้อรัง (Myofascial pain syndrome)
                          - กลุ่มผู้ป่วยกระดูกหัก ใส่เฝือก / ดามเหล็ก (Fracture)

3. ผู้ป่วยระบบทรวงอก ปอด และหัวใจ
                          - ผู้ป่วยก่อนและหลังผ่าตัด
                          - ผู้ป่วยปวดอุดฟันเรื้อรัง (COPD)
                          - ผู้ป่วยปอดอักเสบ (Pneumonia)

(ข้อมูล :  สมาคมกายภาพบำบัดแห่งประเทศไทย)

You are here: Home กายภาพบำบัดคืออะไร